علل ضعف آموزش ریاضی كه مربوط به معلمان ابتدایی است:
ریاضی
بدون زحمت نیست اما هرگز نگفتهاند ممكن است لذتبخش هم باشد، ریاضی در
جامعه ما به اندازه كافی هولانگیز شده و نیازی نیست ما معلمان از آن غول
بسازیم و به جای رفع مشكل با رفتار و گفتار خود بر شدت آن بیافزاییم.
چه
بخواهیم چه نخواهیم باید این واقعیت را قبول كرد كه علل عدیدهای از
ضعفهای آموزشی ریاضی برمیگردد به خود. میتوان عواملی را كه معلمان را در
ضعف اموزش ریاضی سهیم میكند به صورت مختصر و به شرح ذیل بیان میکرد:
1ـ عدم علاقه و حوصله برای مطالعه كتابهای روانشناسی و روشهای جدید تدریس.
2ـ عدم توجه به نظریات و پیشنهادات دیگران در خصوص تدریس ریاضی و در امر كلاسداری.
3ـ شركتنكردن در كلاسهای ضمن خدمت ریاضی (البته كمتوجهی بیشتر از طرف مسئولین ادارات به درس ریاضی شده).
4ـ
معلمان باید در امر بررسی محتوای كتابهای درس ریاضی پیشقدم شوند و نواقص
ان را به مسئولین انعكاس دهند. چون هیچ كس به اندازه معلم نمیتواند در
امر تدوین كتب درسی ریاضی مۆثر باشد و هیچ مسئولی به اندازه خود معلم عوامل
ضعف كتابهای ریاضی رانمیداند.
5ـ یادگیری علم روانشناسی جهت برخورد صحیح با دانشآموزی كه ریاضی را خوب درك نمیكند.
6ـ سختگیریهای بیمورد نسبت برخورد صحیح با دانشآموز را از جذابیتهای این درس دور می كند.
7ـ بعضی از معلمان یك نوع نگرش سنتی نسبت به روش تدریس خود دارد و به هیچوجه در این خصوص انعطافپذیر نیستند.
8ـ
بعضی از معلمان مخصوصاً (سرباز معلمان و معلمان حقالتدریس) هیچگونه
دورهای در خصوص چگونگی تدریس درس ریاضی را نگذراندهاند همین امر گاهاً
باعث ضغفهای ریشهای در درس ریاضی میشود.
چند عامل دیگر از عوامل ضعف آموزش ریاضی
1ـ نقش فضا و مكان: از
عوامل آموزش ریاضی محدودیت زمان را بیان كردیم اما مكان هم بیتأثیر نیست
یقیناً همه میدانیم كه فضای كلاس در یادگیری كودكان تأثیری شگرف دارد
مثلاً كلاسی را در نظر بگیریم كه پنجرههای كوچك دارد سپس نور كم است در
كنار خیابان است سروصدای ماشینها و مردم باعث عدم تمركز بچهها میشود و
خود فضای ایجاد شده توسط معلم نیز برروی این درس مۆثر است معلمی كه حق
اظهار نظر به بچه ها را نمیدهد دانشآموز نیز هیچ علاقهای به فكركردن روی
حل مسئله نخواهد داشت.
2ـ نقش خانواده: اکثر
خانوادهها فكر میكنند چون فرزندشان را به مدرسه فرستادهاند دیگر
مسولیتی در قبال تحصیل وی ندارند بلكه فقط باید مواظب وضع مادی و ظاهری
كودكانشان باشد
با
توجه به اینكه خیلی از تمرینات ریاضی را دانشآموزان در منزل انجام
میدهند عدم توجه خانواده به این موضوع میتواند از عوامل بهوجودآورنده
ضعفهای آموزش درس ریاضی باشد.
3ـ كلاسهای خصوصی: یكی
از دلایل بیتوجهی دانشآموزان و خانوادهها به كلاس و درس ریاضی وجود
كلاسهای خصوصی است دانشآموز مطمئن است كه اگر در كلاس هم متوجه نشود یك
بار دیگر تدریس تكرار خواهد شد اما در مدرسه به اندازه كافی خسته میشود و
آنطور كه باید از كلاس راحت و كم ظرفیت خصوصی هم نمیتواند استفاده بكند
چون تمرینات حاضر و آماده حل شده در اختیارش قرار گرفته و فكر میكند همه
را یاد گرفته اما وقتی متوجه میشود چیزی بلد نیست كه كتاب تمام شده و
فرصتی برای جبران باقی نمانده است.
4ـ در اختیارنبودن یافتههای علمی ریاضی: معلمان ما منابع كافی و به روز در زمینه آموزش ریاضی را در اختیار ندارند.
5ـ كمبود تكنولوژی: همه
میدانم كه وسایلی هستند كه همواره امر تدریس و یادگیری ریاضی را برای
بچهها راحتتر میكنند هرچند كه این وسایل توسط بچهها ساخته شود بهتر است
مثلاً جدولی كه بچهها خودشان میسازند خیلی مۆثرتر است از جداول آماده و
غیره.
6ـ عدم توجه به طرحواره در تدریس و طراحی یك مفهوم درس ریاضی: یعنی
برای یك مفهوم از درس ریاضی باید پیشنیازهای ان چه توسط طراحان آموزش و
تدوینگران كتاب و چه توسط معلم در هنگام تدریس مورد توجه قرار گیرد كودكی
مفهوم ضرب را خوب یاد نگرفته بدون شك در تقسیم مشكلات زیاد خواهد داشت.
نتیجهگیری و جمعبندی:اكنون
ریاضیات بیش از هر زمان دیگر ملموس شده و نقش حیاتی یافته است در ربع قرن
گذشته، ریاضیات و روشهای ریاضی به جزء لاینفك، فراگیر و اساسی علوم و
تكنولوژی و اقتصاد تبدیل شده است كه در آستانه قرن بیست و یكم ناتوانی در
درك یا به كارگیری ریاضیات نماینگر یك شكاف آموزشی است.
بارها
خودمان را عقب افتاده نامیدهایم، اما هرگز سعی نكردهایم در جهت رفع این
معضل گامی برداریم چون فكر میكنیم از ما بهترین هستند معلمان از درس
نخواندن شاگردان شكایت دارند و دانشآموزان به محض گرفتن نمره بد از معلمان
و نحوه تدریس آنها شاكی هستند اكثر والدین هم فكر میكنند این كار از
عهدهی انها خارج است در آخر هم همه از زیر بار مسئولیت در میروند و از
برعهده گرفتن قسمتی از خطاها، شانه خالی میكنند.
پس
به این نتیجه میرسیم كه علل ضعف آموزش درس ریاضی در دوره ابتدایی مختص
به یك گروه خاص نیست یعنی مافقط نمیتوانیم معلمان یا طراحان كتب درسی یا
دانشآموزان با اولیاء را علت ضعفهای موجود در آموزش ریاضی بدانیم بلكه هر
یك به نوعی در این معضل سهیم میباشند كه كم ترین علت ضعف مربوط به درس
ریاضی در این دوره برای دانشآموزان میباشد اما به علت نواقص و گاهاً
كمكاری یك بخش از این عوامل موجبات مشكلاتی را در راه آموزش درس ریاضی
بوجود میآورد كه در خیلی موارد نشناختن علت و یا مسئله همه چیز را خوب و
كامل تصور كردن باعث می شود كه اصلاً برروی عوامل ضعف و مشكلات فكری صورت
نگیرد و یا حتی مسئله تشخیص داده نشود تا تلاشی برای پاسخ آن صورت گیرد پس
در این مقاله با بیان قسمتی از عوامل ضعف و مشكلات آموزشی درس ریاضی به
خصوص در استان و عموماً در سطح كشور سعی شده تا همكاران را با ضعفها آشنا
نموده و سپس با ارائه راهكارهایی از طرف نویسنده مقاله و به تفكر واداشتن
همكاران راهكارهای دیگری نیز از طرف همكاران ارائه و جمعآوری شده تا
حداقل از ضعفها كاسته شود.
در مقاله بعدی به ارایه راهکارها و پیشنهاداتی در خصوص رفع مشکلات آموزش ریاضی خواهیم پرداخت.
مرکز یادگیری سایت تبیان
تجمیع: نسیم گوهری - تنظیم: داودی
با سلام